"Cuộc vui nào rồi
cũng phải đến lúc khép lại."
Câu nói ấy quả thật
không sai. Và hôm nay, sau tròn 5 năm học tập tại lớp Xây dựng Công
trình ngầm và Mỏ K57, Trường Đại học Mỏ - Địa chất, hành trình sinh viên
của mình cũng chính thức khép lại.
Ngày viết những dòng này
cũng khá đặc biệt. Chiếc cốc thủy tinh vô tình vỡ, mảnh kính cứa vào tay khiến
mình phải khâu 5 mũi. Tay đau nhức, gõ bàn phím cũng khó khăn hơn bình thường.
Nhưng thôi, đau tay chứ bụng thì vẫn chưa đau, nên vẫn phải ăn, vẫn phải viết.
Mình muốn tranh thủ lưu lại tất cả những gì đã trải qua trong suốt 5 năm học,
hy vọng sẽ giúp ích cho các bạn sinh viên khóa sau.
Đây không phải là bài
viết của một người học giỏi nhất lớp, cũng không phải một giáo trình hoàn
chỉnh. Đây chỉ đơn giản là những kinh nghiệm thực tế của một sinh viên đã đi
hết chặng đường đại học.
Điều đầu tiên: Hãy xác định mình thực sự phù hợp với ngành
Nếu đã chọn ngành Xây
dựng Công trình ngầm và Mỏ, trước hết các bạn hãy tự tin rằng mình còn trẻ,
còn nhiều sức khỏe và sẵn sàng trải nghiệm.
Đây không phải ngành
dành cho những người chỉ thích ngồi văn phòng. Nghề này gắn liền với công
trường, với núi rừng, hầm lò, địa chất và những chuyến đi xa. Đã học xây dựng
thì trước hết phải xác định sẽ có những lúc phải vất vả hơn nhiều ngành nghề
khác.
Đổi lại, đây là một
ngành rất thú vị. Khi các bạn hiểu được cách một đường hầm được thiết kế, thi
công và hoàn thiện, các bạn sẽ thấy những gì mình học hoàn toàn không hề khô
khan.
Đừng lo nếu năm 3 vẫn chưa hiểu mình đang học gì
Mình nhớ hồi học đến năm
3, nếu ai hỏi:
Đào hầm như thế nào?
Thiết kế đường lò ra sao?
Một công trình ngầm được xây dựng theo quy
trình nào?
Thì thật sự mình cũng
chưa trả lời được.
Điều đó hoàn toàn bình
thường.
Đến năm 4, khi bắt đầu
làm đồ án chuyên ngành, mọi kiến thức sẽ dần kết nối lại với nhau. Lúc ấy các
bạn mới hiểu vì sao trước đây phải học từng môn riêng lẻ.
Mình đã đăng khá nhiều
đồ án lên blog. Các bạn chỉ cần chịu khó tìm đọc và nghiên cứu, chắc chắn sẽ
học được rất nhiều điều.
Làm hầm không chỉ là vẽ
vài bản vẽ hay tính toán nổ mìn trên giấy. Đằng sau đó là cả một hệ thống tư
duy logic, từ địa chất, cơ học đất đá, lựa chọn biện pháp thi công, thông gió,
vận tải... Tất cả đều liên kết với nhau.
Ba năm đầu: Học nền tảng cho thật chắc
Ba năm đầu chủ yếu là
các môn đại cương và cơ sở ngành nên mình không nói quá nhiều.
Tuy nhiên, có một số môn
các bạn nhất định phải học cẩn thận:
Sức bền vật liệu
Cơ kết cấu
Cơ đất
Cơ môi trường liên tục
Cơ sở thiết kế công trình ngầm
Chỉ cần nắm được nguyên
lý tính toán và hiểu bản chất là đủ, không cần học thuộc lòng quá nhiều công
thức.
Riêng môn Cơ sở
thiết kế công trình ngầm, mình khuyên các bạn nên xuống thư viện tìm cuốn:
"Kỹ thuật xây dựng
và công nghệ xây dựng công trình ngầm và mỏ" của thầy
Tuấn Minh.
Theo mình, chỉ cần đọc
kỹ cuốn sách này thì đến tận năm 5 vẫn còn sử dụng rất nhiều.
Năm thứ tư - Bắt đầu thực sự học nghề
Đây là năm quan trọng
nhất của chuyên ngành.
Các bạn sẽ làm đồ án về:
Đường lò trong mỏ
Giếng đứng
Điều quan trọng nhất là
hãy đọc thật kỹ các đồ án mẫu trước khi bắt tay làm.
Trong đồ án môn học, đa
số các bạn sẽ bỏ qua phần thiết kế kỹ thuật và đi thẳng vào thiết kế thi công.
Một đồ án thi công
thường bao gồm:
Tính toán hộ chiếu nổ mìn
Tính toán thông gió
Tính toán xúc bốc, vận tải
Lập biểu đồ tổ chức chu kỳ
(Bảng chỉ tiêu kinh tế thường được giản
lược)
Nếu tự mình tính toán và
làm đồ án, khi bảo vệ các bạn sẽ rất tự tin vì hiểu rõ từng con số mình viết
ra.
Mình còn nhớ lần đầu bảo
vệ đồ án năm 4, bản thân còn chưa biết đầy đủ một hộ chiếu nổ mìn cần những gì.
Sau này mới hiểu rằng
một hộ chiếu nổ mìn hoàn chỉnh phải bao gồm:
Sơ đồ bố trí lỗ mìn
Sơ đồ đấu kíp
Bảng thông số lỗ khoan
Cấu tạo lỗ mìn (chiều dài bua, chiều sâu lỗ...)
Bản vẽ A1 cần có gì?
Một bản A1 giải trình đồ
án thông thường sẽ gồm:
Mặt cắt địa chất
Sơ đồ đào lò
Sơ đồ sử dụng đường lò
Hộ chiếu nổ mìn
Sơ đồ trao đổi goòng
Sơ đồ thông gió
Biểu đồ tổ chức chu kỳ
Bảng chỉ tiêu kinh tế
Các bạn cũng nên hiểu rõ
các khái niệm như:
Đường lò xuyên vỉa
Đường lò dọc vỉa
Đường lò chuẩn bị
Đường lò khai thác
Đây là những nội dung
xuất hiện rất thường xuyên trong đồ án.
Tài liệu mình đã chia sẻ
trên blog gần như khá đầy đủ. Tuy nhiên, đọc tài liệu chỉ giúp biết cách làm,
còn muốn hiểu bản chất thì vẫn phải mạnh dạn hỏi các thầy cô.
Kỳ thực tập sản xuất năm thứ tư
Mùa hè năm 4, các bạn sẽ
đi thực tập sản xuất.
Khóa mình (năm 2016)
được phân về các mỏ ở Quảng Ninh.
Thủ tục công lệnh không
quá phức tạp, lớp trưởng thường sẽ hỗ trợ hoàn thành.
Tuy nhiên, có một thực
tế khá đáng tiếc là vì yêu cầu an toàn, sinh viên gần như không được xuống mỏ.
Do đó, phần lớn thời
gian chỉ làm việc tại các phòng ban của công ty, xem hồ sơ, hộ chiếu nổ mìn,
tìm hiểu quy trình sản xuất và nghe cán bộ kỹ thuật giới thiệu.
Thông thường, chỉ sau
một ngày là hầu như mọi nội dung chuyên môn đã hoàn thành.
Những ngày còn lại, khóa
mình tranh thủ tham quan:
Uông Bí: Chùa Ba Vàng, Yên Tử.
Cẩm Phả, Hòn Gai: Bãi Cháy, Hạ Long...
Có thể nói vui rằng kỳ
thực tập giống một chuyến du lịch nhiều hơn là một đợt thực tập sản xuất đúng
nghĩa.
Nếu xét về giá trị
chuyên môn thì mình thấy chưa thực sự cao, nhưng đây vẫn là một kỷ niệm rất đẹp
của thời sinh viên.
Năm thứ năm - Chặng cuối của hành trình
Năm cuối cùng đánh dấu
sự trưởng thành của mỗi sinh viên.
Các bạn sẽ thực hiện đồ
án về công trình ngầm tiết diện lớn.
Cách làm nhìn chung khá
giống đồ án năm 4, nhưng yêu cầu tính toán sẽ nhiều hơn và đòi hỏi khả năng vận
dụng kiến thức linh hoạt hơn.
Thông thường sẽ có:
Một cuốn thuyết minh.
Một bản vẽ A1.
Trong bản A1 thường thể
hiện:
Hộ chiếu chống tạm
Hộ chiếu chống cố định
Hộ chiếu nổ mìn
Sơ đồ thông gió
Biện pháp đào chống tạm
Biện pháp chống cố định
Biểu đồ tổ chức chu kỳ
Bảng chỉ tiêu kinh tế
Đây cũng là đồ án tổng
hợp gần như toàn bộ kiến thức chuyên ngành mà các bạn đã học trong suốt 5 năm.
Lời kết
Nhìn lại chặng đường đã
qua, mình nhận ra rằng 5 năm đại học không chỉ dạy mình kiến thức chuyên môn,
mà còn dạy cách tư duy, cách tự học, cách kiên trì và trưởng thành hơn sau mỗi
đồ án, mỗi kỳ thi và mỗi lần bảo vệ.
Nếu có một lời nhắn gửi
tới các em khóa sau, thì đó là:
Đừng quá lo lắng nếu
những năm đầu các em chưa hiểu mình đang học gì. Hãy học chắc các môn cơ sở,
chịu khó đọc tài liệu, mạnh dạn hỏi thầy cô và tự làm đồ án của chính mình. Đến
năm cuối, các em sẽ thấy mọi kiến thức dần ghép lại thành một bức tranh hoàn
chỉnh.
Chúc các em sẽ có một hành trình 5 năm thật đáng nhớ, nhiều trải nghiệm và đủ bản lĩnh để trở thành những kỹ sư xây dựng công trình ngầm và mỏ trong tương lai.
Very Good!
ReplyDeleteThanks
Delete